Adet dönemine yaklaşırken karnının şiştiğini, normalden daha fazla gaz hissettiğini veya tuvalet alışkanlıklarının değiştiğini fark ediyor olabilirsin. Bazı aylarda kabızlık ön plana çıkarken bazı aylarda ishal ya da karın krampları yaşanabilir.
Bu değişiklikler oldukça yaygındır. Peki adet döngüsü sindirim sistemini neden etkiler ve bu dönemde kendini daha rahat hissetmek için neler yapabilirsin?
Adet Döngüsü Sindirim Sistemini Nasıl Etkiler?
Adet döngüsü boyunca östrojen ve progesteron gibi hormonların seviyeleri değişir. Bu hormonlar yalnızca üreme sistemini değil, sindirim sistemiyle ilişkili bazı süreçleri de etkileyebilir.
Adet öncesinde progesteronun etkisiyle bağırsak hareketleri bazı kişilerde yavaşlayabilir. Bu durum kabızlık ve şişkinlik hissine katkıda bulunabilir. Adet kanaması başladığında ise prostaglandin adı verilen maddeler rahmin kasılmasına yardımcı olur. Bu maddeler bağırsakları da etkileyerek bazı kişilerde dışkılama sıklığını artırabilir veya ishale yol açabilir.
Her kadında aynı belirtiler görülmez. Hatta aynı kişi bile bir döngüden diğerine farklı değişiklikler yaşayabilir.
Adet Öncesinde Şişkinlik Neden Artar?
Adet öncesinde karında dolgunluk ve şişkinlik hissinin artmasının birkaç nedeni olabilir. Hormonal değişimlerle ilişkili sıvı tutulumu, bağırsak hareketlerindeki farklılıklar ve gaz birikimi bu hisse katkıda bulunabilir.
Şişkinlik bazen tartıda geçici bir artış olarak da görülebilir. Bu durum her zaman yağ artışı anlamına gelmez; vücuttaki sıvı değişimleri ve bağırsak içeriği de tartıdaki değeri etkileyebilir.
Şişkinlik her ay benzer günlerde ortaya çıkıyor ve adet başladıktan sonra azalıyorsa döngüyle ilişkili olabilir. Ancak sürekli devam eden veya giderek artan şişkinliği yalnızca adet dönemine bağlamamak gerekir.
Adet Döneminde Gaz ve Kabızlık Neden Görülür?
Hormonal değişimler bağırsak hareketlerini etkileyebilir. Bunun yanında günlük alışkanlıklar da önemlidir.
Bu dönemde daha az hareket etmek, su tüketiminin azalması, öğün düzeninin değişmesi veya lifli besinlerin yeterince tüketilmemesi kabızlık ve gaz şikâyetlerini artırabilir. Bazı kişilerde baklagiller, gazlı içecekler veya belirli yiyecekler de şişkinliği tetikleyebilir.
Ancak her yiyecek herkeste aynı etkiyi oluşturmaz. Seni rahatsız eden besinleri gözlemlemek, gereksiz yere çok sayıda yiyeceği beslenmenden çıkarmaktan daha yararlıdır.
Adet Sırasında İshal Olmak Normal mi?
Adet kanamasının ilk günlerinde dışkılama sıklığının artması veya dışkının yumuşaması görülebilir. Prostaglandinlerin bağırsak hareketlerini artırması bunda etkili olabilir.
Hafif ve kısa süreli değişiklikler çoğunlukla kendiliğinden düzelir. Bu dönemde yeterli sıvı almak ve tolere edebildiğin besinlerle düzenli beslenmek önemlidir.
Ancak şiddetli veya uzun süren ishal, dışkıda kan, ateş, belirgin susuzluk ya da şiddetli karın ağrısı varsa sağlık uzmanına başvurmalısın.
Şişkinlik ve Gazı Hafifletmek İçin Neler Yapabilirsin?
Adet döneminde sindirim sistemini rahatlatmak için büyük değişiklikler yapman gerekmeyebilir. Bazı basit alışkanlıklar yardımcı olabilir:
- Yeterli su iç: Sıvı alımı, özellikle kabızlık yaşadığında önemlidir.
- Lifli besinleri düzenli tüket: Sebzeler, meyveler, yulaf ve baklagiller bağırsak sağlığını destekler. Ancak lif miktarını birden artırmak gazı artırabileceğinden kademeli ilerle.
- Hafif hareket et: Yürüyüş gibi hafif aktiviteler bağırsak hareketlerini destekleyebilir.
- Yavaş yemek ye: Hızlı yemek yemek ve yemek sırasında fazla hava yutmak gaz hissini artırabilir.
- Tuz tüketimini gözden geçir: Fazla tuz bazı kişilerde sıvı tutulmasını artırabilir.
- Belirtilerini takip et: Şişkinliğin ne zaman başladığını, ne kadar sürdüğünü ve hangi belirtilerle birlikte ortaya çıktığını kaydet.
Bu önerilerin herkeste aynı sonucu vermesi beklenmez. Sana iyi gelen alışkanlıkları zaman içinde fark edebilirsin.
Şişkinlik Her Zaman Adet Döngüsüyle mi İlgilidir?
Hayır. Şişkinlik ve gaz; kabızlık, besin intoleransları, irritabl bağırsak sendromu ve başka sindirim sistemi sorunlarıyla da ilişkili olabilir.
Özellikle şişkinlik adet dönemi dışında da devam ediyorsa, giderek artıyorsa veya günlük yaşamını etkiliyorsa değerlendirilmesi önemlidir. Şiddetli ya da ani karın ağrısı, sürekli kusma, dışkıda kan veya açıklanamayan kilo kaybı gibi belirtiler de göz ardı edilmemelidir.
Ayrıca adet döneminde çok şiddetli ağrıya dışkılama sırasında ağrı veya sürekli bağırsak şikâyetleri eşlik ediyorsa endometriozis gibi durumların değerlendirilmesi gerekebilir. Bu belirtiler tek başına belirli bir hastalığın varlığını göstermez.
Kendi Döngünü Tanımak Neden Önemlidir?
Şişkinlik, gaz ve bağırsak alışkanlıklarındaki değişiklikler her ay benzer zamanlarda ortaya çıkıyorsa bunları adet döngünle birlikte takip etmek faydalı olabilir.
Halinisa ile adet tarihlerini kaydederken belirtilerini de not edebilirsin. Böylece şişkinliğin hangi günlerde arttığını ve kanama başladığında azalıp azalmadığını zaman içinde gözlemleyebilirsin.
Unutma, adet döneminde sindirim değişiklikleri yaşamak yaygındır; ancak yoğun, uzun süren veya günlük yaşamını zorlaştıran belirtileri normal kabul ederek görmezden gelmek zorunda değilsin. Bedenindeki değişiklikleri fark etmek, ihtiyaç duyduğunda destek almanın ilk adımıdır.
